Мягмар гараг 6-р цагийн ҮЛГЭР

[serdaram]

ЭНЭ 7 ХОНОГИЙН ЁГТ ҮЛГЭРИЙГ ЭХЛҮҮЛСЭН БАЙНА.
1. ЗААВАЛ МОНГОЛ ҮСГЭЭР БИЧИХ.
2. ЭНД ЗӨВХӨН ҮЛГЭР ОРУУЛНА. ЭЛДЭВ БИЧЛЭГ ОРУУЛАХГҮЙ.
3. ХАМТАРЧ ОРОЛЦОЖ БОЛНО НЭГ УДААГИЙН БИЧЛЭГТ 2 ХҮНИЙГ  Л ТООЦНО.
4. ЯВЦЫН ДҮНД НӨЛӨӨЛНӨ.
5. МААЗАРЧ, БУСДЫГАА ДОРОМЖИЛЖ БОЛОХГҮЙ

Эрт урьдын цагт 10 сайхан хүүтэй, 1 үзэсгэлэнтэй охинтой Хурмастын хаан байжээ. Хурмастын хааны нутагт Бушхүү нэртэй өнчин хүү айл айлд зарагдан аж төрөн амьдардаг байжээ.

[Ariunbolddd]

Нэгэн өдөр хурмастын хааны үзэсгэлэнт охиныг шулам аваад явчихаж гэнэ. 10 ах нар нь түүний араас яваад хэн нь ч буцааж авчирж чадсангүй гэнэ.

[Дэлгэрбат]

Бушхуу цайзад орон Сарангоо бүсгүйн байгаа газарт очтол бүсгүйг дахин сэрхээргүй болтол хараасан байсан ба Сарангоо сэрэээх ганц арга нь Цаст ууланд орших удган эмгэний нууц гарын ховор эмийн ургамалын орцтой тан нь зөвхөн түүнийг сэрээж чадах юм. 

[anujin]

Шулам Сарангоо охиныг хулгайлсан санаа нь түүний мөнхийн гоо үзэсгэлэнг нь булаах байлаа,хэрэв 10н хоногийн дотор охиныг сэрээхгүй бол гоо үзүсгэлэн нь сорогдон охин үхэх байв .Ийнхүү Бушхүү тэр танг авчирах гээд цаст уулын зуг мордов ,олоон хоногыг нойр хоолгуй явсны эцэст цаст ууланд ирлээ. Удган эмгэнд хүрч очин хамаг учрыг хэлтэл удган эмгэн ийнхүү хэлжээ
"10н ахых нь нэг нь зүрхээн өгвөл охин сэргэнэ"-гэв.

[Пүрэвдорж]

Бушхүү Цаст уулнаас бууж удган эмгэний хэлсэн үгсийг Хурмастын хаан болон ах нарт нь хэлтэл 10 ах нараас нь зүрхээ өгөх хүн байсангүй ээ ингээд Хурмастын хаан ийм шийдвэрт хүржээ

[hishigdulam]

миний охинд зүрхээ өгсөн хүнд хаан ширээгээ өгнө гэж зарлиг буулгав.

[maralaa]

Хэдий ийм зарлиг буусан ч хэн нь ч "БИ ӨГЬЕ" гэж ам гарсангүй. Тэгээд Бушхүү буцаж удган эмгэн дээр очиж өөр арга чарга асуувал удган эмгэн "Тэртээ далайн цаана орших өндөр уулын орой дээр амь насны ариун рашаан байгаа түүнийг авчир ч өгвөл тэр эргэн сэрэн болно" гэж хэлэв.

[dulmaa]

 Тэр уул явах замд их олон хэцүү бэрхшээл тулгардаг учир хэнч зүрхэлж явдаггүй байв.

[Пүрэвдорж]

Ингээд Бушхүү ариун рашааныг авахын тулд цаст уулнаас бууж далайг зорьлоо ингээд хэдэн өдөр явсаны эцэст далай дээр ирэв. Бушхүү далайн эрэг дээр ирээд далайг гатлах гээд чадсангүй учир далайг гаталж гарах гээд Лусын хааныг дуудан гаргаж ирээд далайг гаталуулж өгөхийг гуйлаа тэгэхэд нь Лусын хаан хэрвээ чи миний өгсөн 1 даалгаварыг биелүүлвэл далайн нөгөө эрэг дээр хүргэж өгий гэжээ. Тэрийг сонссон Бушхүү даалгаварыг хэлээд өг гэжээ ингээд Лусын хаан нэг даалгавараа хэллээ. Даалгавартан ингэж өгүүлсэн байжээ : Миний шидэт жадыг далайн Цагаан шулам надаас хулгайлаад авсан чи миний жадыг надад авчирч өгвөл би далайг гаталуулна гэжээ игээд тэд тохиролцож Лусын хаан Бушхүүг далайд чөлөөтэй амьсгалж сэлж чадахаар болгон хувиргав. Бушхүү далайн гүнрүү орж Цагаан шуламын амьдардаг далайн хар хэсэгрүү руу явлаа. Бушхүү далайн хар хэсэгт очиж цагаан шуламын цайзруу сэмхэн орж жадыг хайж явтал санаандгүй Цагаан шуламтай тааралдчихаж ээ Цагаан шулам Бушхүүг тэр дорон барьж аван яах гэж ирсэн юу хийж яваагын асуужээ тэгэхэд нь Бушхүү заль гаргаж танийг хүн болгон үзэсгэлэнтэй гэх юм тэгээд би таний сайхан төрхийг чинь харах гэж ирлээ гэж хэлэв үүнийг сонссон Цагаан шулам ихэд баярлаж хоёулаа тэгүүл өнөө орой сайхан найр хийе гээд оройн ширээ засан найрлаж эхлэв ингээд Бушхүү Цагаан шуламтай   цуг сархад уусаар байтал нэг мэдхэд шөнө болжээ ингээд Бушхүү согтсон Цагаан шуламийг унтаж байхад нь сэмхэн босж Жадыг хайлаа тэгээд хайж явтал цайзад орших нэгэн сүнс тусалж Бушхүүд жад байгаа газрыг хэлж өгчөө ингээд Бушхүү жадаа аваад хурдан гэгч нь цайзийг орхин одлоо үүр цайхийн алдад Бушхүү Лусын хаан дээр очиж жадыг өгөхөд Лусын хаан ихэд баяралан Бушхүүг далайн нөгөө эрэг дээр өөрийн биеэр хүргэж өгөв.

[Ariunbolddd]

Тэгээд бушхvv ариун рашааныг аваад удган эмгэн дээр очиж охиныг авраад хаанд хvргэж фгффд хааны оронд бушхvv хаан ширээнд сууж гэнэ. Олон жил хаан ширээнд сууж амар тайван амьдарч байтал гэнэт

[Xongopzul0310]

сайн явхыг нь харсан 10 ах нь хорсон түүнийг хорлохоор шийдэж ийм арга сэджээ

[Chinbaatar]

Ах нар нь ярилцахдаа 3н хэсэг болон өөр өөр маш олон санаа гаргаж эхлэв.4н том ах нь тэмцээн зохиож хаан ширээг буулгаж,хамгийн том ахыгаа
хаан ширээнд суулгах санаа гаргацгаав.Харин дунд 3н ах нь дургуйцэн том ахийнхаа эсрэг бодолтойгоо хэлж,3н ах нь ганц дүүгээ аз жаргалтай амьдарч байвал
хэдэн ах нарийнх нь санаа амарч хүргэн дүүдээ насаараа баярлаж амьдрах болно гэв.Харин бага дүү нар нь Бушхүү манай дүүгийн амийг азаар аварчихаад хаан ширээнд
суусанд бид аавд гомдолтой байгаагаа хуучин ч хэлж  байсан энэ удаа ч бас л үгүйлжээ.Тэд маш удаан хэлэлцсэний дүнд ......

[Bayarjargal.B]

Бушхүүтэй очиж уулзахаар явжээ. Тэд очоод:
- Чи биш хааны үр удам бидний нэг нь хаан ширээнд суух ёстой гэж уурлажээ. Үүнийг сонссон Сарангоо бүсгүй ах нартаа уурлан:
- Миний амийг аврахаар та нарын нэг нь зүрхээ өгөх хэрэгтэй байхад та нар хулчгар зориггүй байсан. Харин Бушхүү олон саад бэрхшээлийг туулан намайг аварсан та нараас илүү эр зоригтой. Тэр хаан болох эрхтэй гэжээ....

[Бумжаргал]

Хэнч дvvгийнхээ урдаас vг сфрж чадсангvй .Гэвч тэд цаагуураа нэгэн хорон санаа тфлфвлфв.

[ganzo]

хэдэн ах нар нь хорон санаагаа төлөвлөж байгааг Бушхүү мэдэж гэнэ. Бушхүү хаан ширээгээ алдахгүй нь тулд тэмцээн зохиожээ.

[bayanaa]

Яг үнэндээ Бушхүү бол Хурмастын хааны охиныг хулгайлсан Шуламын ганц хүү нь байжээ. Шулам анх хүн байсан ба маш их шуналтай байжээ. Тиймээс тэр нэгэн баян эртэй гэрлэж түүнийг алж бүх хөрөнгийг нь өөртөө авч маш их шуналдаа баригдан галзуурч шулам болон хувирсан билээ.
Гэтэл тэр шулам болсныхоо дараа өөрийнхөө гэдсэнд хүүхэд байгааг олж мэдэн маш их айж хүүхдээ яах талаар өдөр шөнөгүй бодож маш оновчтой нэгэн шийдвэр гаргажээ.

[bayanaa]

Тэр хүүхдээ өөрийнхөө хүүхэд гэдгийг бусдад мэдэгдэхүйгээр мөн өөртөө ашигтайгаар, маш их алт мөнгө, үнэт эрдэнэ олох арга хэрэгсэл болгохоор шийджээ. Тэрхүү арга нь хүүгээ бага байхаас нь айлуудад зарцлуулж хүмүүсийн итгэлийг даасан сайн хүн болгож улмаар Хурмастын хааны газар нутгийг эзлэн суух төлөвлөгөө нь ийнхүү биелжээ. Энэ бүгдийг шулам эртнээс маш сайн төлөвлөсөн байсан учраас хэн ч мэдсэнгүй...

[Dorjgotow]

Шулам сарангоо охины гоо үзэсгэлэнг булаахыг, харин бушхүү хаан ширээг булаахыг санаарахдаг байжээ. Гэхдээ бушхүүд ээжийх нь энэ санаа таалагдсангүй учир нь бушхүү сарангоо охинд ухаангүй хайртай ажээ.Бушхүү ээжээсээ туслалцаа аван тэмцээний үеэр ах нарых нь хооронд нь хор хутгаж хагралдуулхаар ийнхүү шийджээ.

[Болорзаяа]

Бушхүү эцсийн эцэст бид нэг эхээс төрсөн хүүхдүүд шүү дээ хэмээн