Sain baitsgaana uu, Dagvadorj zodog tailsand sumo uzdeggui bi hurtel mash ih haramsaj baina. Anh Germanaas ireed neg gaihdag baisan zuil bol kompani deer ochnoon ajil, asuudal baihad id ajliin dunduur 16.00 bolonguut humuus TV-tei zahirluudiinhaa oroond huvaagdaj orood Sumo uzeed oriloldood suuchihdag baisan n nadad mash sonin sanagddag bailaa. Gertee odorjin baidag emeegiin maani huvid bol Sumo gedeg emeegiin min odriin bayar bayasgalangiin neg bailaa. Basho ehellee geed l bayarlana, tegeed mundag mundag yapon nernuud helj naiz emee nartaigaa “buu haldag” baisansan. Emeegiin hamgiin hairtai buh ni, huu ni Asashoru, Asa unachihval emee ter oroinoo aimar uurtai baidag baij bilee, yalchihval boon bayar. Odorjingoo uzsen mortloo oroi ni namaig TV uzuulehgui medeegeer garch baigaa Sumo-giinhoo tailbariig uzej tailbarlagchidtai hamtran shuuj yaridag bailaa. Ingej bi anh sumo gedeg Mongolchuudiin huvid yamar chuhal zuil bolohiig oilgoj avlaa. Dagvadorj huviin humuujilgui, avirgui, arhi uudag, hetsuu hun baij bolnoo. Yer ni aguu humuus bugd l yamar neg “gajig”-tai baidag. Amerik, Europe-iin oduudiin ihenh ni huviin humuujil, avir gej yarih yum bol hetsuuhen l humuus baigaa. Nasaaraa har tamhi hereglesen, ijil huisten, dandaa zodoon zohion hiij yavdag geed l yarih yum bol zondoo l problemtoi oduud, tamirchid mon bii, tegsen mortloo olon arvan jil tolgoigoo iluuleed, ard tumnee bayasgaad, avyas chadlaaraa bishruuleed l yavdag. Ter hunii arhi uuh yah ve, ter duulah ni, ter bujigleh n, ter sportiin gaihamshgiig medruulj, tanii amidraliin heden minut, heden tsagiig bayar bayasgalangaar duurgej chadaj baigaad l ter hunii aguu baidal orshij baigaam. Medeej olon say hunii shuteen bolson hun ulger duurial baij, biyee zov avch yavah ni zuv. Tiim ch uchir “zov” oduudiig hevlel medeelleer ni ih surtalchilj ih demjdeg. Sayhan US-t garsan hamgiin tom tamirchintai holbootoi scandal bol Tiger Woods-iin scandal bailaa. Tiger Woodds ooriin ehneriin hajuugaar 10-20 emegteitei holbootoi baisan ni ilerch, ter emegteichuud ni hamt baisan zurag, yavuulsan msge, phone calls geh met barimtuudaa shar hevleluuded ogch, Tiger Woods-iig amid yavahad hetsuu l bolgoj baih shig baina. Ooroo ch buruugaa uhamsarlan recovery hospital-d “sex addiction” gesen ovchnoo emnuuleheer hevtsen gej baigaa. Sex addict mon ch bai, bi sh ch bai, ali neg ovchin helj emchluulsen boloh ni medeej daraa ni ehnereesee salahad omch hurunguu huvaah, olnii omno biyee buruu avch yavsanaa tailbarlahad heregtei l baidag baih l daa. US-iin buh shar sonin Tiger Woods-iig balbaj baina. Ard tumnii ihenh ni tuund durgui baina, tom kompaniud (Nike, Accenture) marketing hiilgeh gereegee tsutsalj baina. Tiger Woods-iig ingej sentsaats tarij baihad “Golf-iin holboo” gedeg ni golf-oos hooloo gej bi bol unshaagui, tiim ch yum bolohgui baih. Ter hunii tarisan gaigaas iluu ter hunii avchirch baigaa bayar bayasgalan, olon arvan say humuusiin amidraliig, amidraliin neg odriig sonirholtoi, utga uchirtai bolgoj baigaag ni erhbish boddog bailgui dee. Naad zah ni Tiger Woods-iin huviin zan chanartai holbootoi asuudliig devergej neg “od”-oo aldah uu, tuuniig zailuulaad heden arvan say fan-ees ni oloh orlogoo aldah uu gedgiig yamar ch sportiin businessiin (sumo is also sporting business) udirdlaga bodno, businessee demjsen shiidver gargana. Japan uls US-ees neg ih yalgaatai, uchirgui moraltai, deg zanshlaa heden zuun say dollaraas deeguur tavidag uls gej bi uneheer bodohgui bainaa. Asa-giin uuj idej, uimuulj bujignuulah bol shiitgeed, humuujuuleed ongoroh asuudal gej bi huvidaa bodoj baina. Harin ene huniig zogsooh shaardlaga ni yeroosoo l Mongol hun gedegtei ni salshgui holbootoi. Buyantsogtoo, Lutaa ah nariin helj baigaa unen shuu dee, manai naadmaar neg negr garch ireed hamag avarguudiig maani avch shiideed, suuldee bur Mongol bohiin tuuhend baihgui amjilt gargah geed baival Mongolchuud yamar aimar yum boloh bol. Iimd Dagvaa maani helmegdej, id saihan byar chadliinhaa uye deer ingej haramsaltai sportoo orhij baigaad unendee haramsaj baina. Ooriig ni jiih geed moment huleegeed suuj baigaag ooroo meddeg l baisan baih, ug ni aihtar nyahuur, “no” gargahgui l baih yostoi baisan l daa. Gehdee odoo heden jil ingej alham tutmaa tsagduulj yavah ve dee. Japonchuud hairlaagui bol odoo Mongolchuud ni hairlaasai, uudag iddeg ene humuujilgui geseer baigaad buur “evdchih” vii. Hairlaad, hundleed, ah duus, zov humuus ni zaaj surgaad, “chi bol jiriin hun bishee, chi bol olon myangan huuhduud, olon myangan Mongolchuudiin ulger duurialal shuu, tiimd hicheegeerei” gedgiig Mongold irehed ni alham tutamd ni heleed oilguulaad ogvol Asa maan zasarnaa. Tegeed ch odoo 30 garch baina shuu dee, nas namba togtoh bailgui dee. Tuuniig setgeliin tenheetei baij, ene hund uyiig amjilttai divan tuulaad, bur iluu gyalalzaasai l gej husch baina. Enkhe